أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
265
قانون ( فارسى )
پوست بيخ رازيانه را در سركه بريز و بگذار سه روز در آن بخيسد ؛ آنگاه سركه و پوست رازيانه را در ديك انداز و بر آتش بگذار تا سه غلت آهسته مىخورد و مورمور مىكند . سپس بپالاى و پوست رازيانه را مچاله كن و بفشر ! آن وقت يك رطل و نيم عسل بر آن سركهء با پوست بيخ رازيانه جوشيده اضافه كن و بر آتش آهسته و نرم ذغال بگذار تا كمكم و آهسته بجوشد و كمى پرمايهتر شود ؛ همينكه غليظ شد همهء داروها را در آن بريز و بسرش ! هربار به وزن يك درهم از آن با نوشابهاى كه سازگار است تناول شود . 53 - معجون بلادرى ( 3 ) اين معجون در علاج فالج ، كج شدن دهان و سست شدن بدن خوب است . مغز را جلا مىدهد و صاف مىكند و انسان را زيرك مىگرداند . داروهاى تركيبىاش از اين قرار است : نسخه سنبل ، دارچين ختايى ، ساذج هندى ، مو ، زعفران ، درمنهء ارمنى ، سس صغير ( افتيمون ) ، شكوفهء گورگياه ، راوند چينى ، ثمر بلسان و ميخك از هريك دو درهم ، ثمر پوست كندهء درخت بان و زنجبيل از هريك يك اوقيه ، مصطكى ، عسل بلادر و تانبول هريك سه درهم ، قارچ چمنى ( غاريقون ) ، دو درهم ( در نسخهء شاپور هشت درهم ) الواى اسقوطرى يك اوقيه ، زنبق دو اوقيه ، پوست ريشههاى رازيانه سه رطل ، سركهء تند پرمايه نه رطل . پوستههاى ريشهء رازيانه را در سركه به مدت سه روز پياپى بخيسان و آنگاه با سركه در ديك بريز بر آتش بگذار ! آتش بسيار شديد نباشد و حد وسط باشد . سه بار غلت بخورد . آنگاه بپالاى و پوستهها را بفشر و دور بينداز و سركه را دوباره در ديك بريز و ده رطل عسل بر آن اضافه كن و بر آتش نرم بگذار كه آهسته بجوشد تا غليظ مىشود . آنوقت كه غليظ شد داروها را كه كوبيده و خرد كردهاى در آن سركه و عسل غليظ شده مخلوط كن و بهم زن و در ظرفى نگهدار و تا شش ماه كارى به كارش نداشته باشد . بعد از شش ماه استعمالش كن و هربار به وزن يك درهم از آن با آب ولرم تناول شود . 54 - معجون ارسطون بزرگ « 1 » در علاج سرمازدگى ، سردمزاجى ، بيمارى سل ، شكمدرد ، تبهاى باهم آمده ، تب چهار روز در ميان ، قولنج و درد زهدان بسيار مفيد و خوب است . تركيبات داروئى معجون ارسطون بزرگ از اين قرار است :
--> ( 1 ) - انطاكى در تذكرهاش گويد : رئيس دير پادشاه در زمان جالينوس گله كرد كه كنيزش را بسيار دوست دارد امّا درد زهدانش مانع از جماع مىشود . جالينوس اين دارو را ساخت و كنيز خورد و كار رئيس دير سكه شد و دارو را لطيفترين ربّ ناميد . ارسطون به معنى بسيار خوب است - م .